Hoe gaat het?

0 Comment

Het is waarschijnlijk de meest gestelde vraag ter wereld. Eentje waarop je meestal snel en vluchtig antwoordt met ‘goed’ omdat de vraag meer een gespreksopener dan een ‘echte’ vraag is.

Maar stel jezelf nu eens echt die vraag: Hoe gaat het met je? En in plaats van automatisch te antwoorden, geef je jezelf de ruimte om die vraag te onderzoeken. Al snel zul je merken dat het antwoord helemaal niet zo eenvoudig is. De vraag ‘hoe gaat het met je?’ gaat eigenlijk over hoe je je voelt, en dat voelen, daar kun je soms helemaal niet zo makkelijk bij komen, laat staan onder woorden brengen. Om die vraag te kunnen antwoorden, moet je eerst bij jezelf inchecken. Hoe voel je je op dit moment? Fysiek. Emotioneel. Rationeel. Ben je scherp, alert, heb je zin in de dag, ben je vol energie, of moet je jezelf bij elkaar schrapen, ben je niet vooruit te branden en heb je het gevoel dat je je door de dag moet slepen? Voel je je licht of zwaar? Of allebei: misschien bespeur je in jezelf lichtheid maar ook een zeker zwaarte. Voelen is meestal helemaal niet zo eenduidig.

Of neem deze. ‘Hoe gaat het met je? Goed, druk!’. Op een toon waarin je heimelijk de trots in door hoort klinken. Want druk is goed: druk betekent dat je je leven op de rails hebt, dat je als een trein gaat. Voorwaarts. Vooruit. Druk betekent dat je aan de weg timmert, dat je aan je carriere werkt, dat je succesvol bent. Druk betekent dat je productief bent. Druk betekent dat je leven zinvol is.  

Tegenwoordig pak ik het anders aan.

‘Zo, dan heb je het zeker wel druk’, zegt iemand.
‘Eigenlijk valt dat wel mee’, zeg ik dan.
‘Oh’ zegt de ander dan, gevolgd door een stilte.

Het niet druk hebben is een taboe. Wil je een geslaagd leven leiden, dan hoor je het druk te hebben. Dan ben je de duizendpoot die het lukt om meer minuten in een uur te knallen dan er eigenlijk zijn. Want je moet niet alleen een druk werkend leven hebben: een druk sociaal leven, een gezond leefpatroon met sport en yoga en een hoop hobby’s horen daar ook bij. Druk zijn is het nieuwe statussymbool.

Weinig slapen, zoveel mogelijk uit de dagen halen. Het leven zo intens mogelijk leven, met een bucket-list die onwaarschijnlijk lang is en een bomvolle agenda waarin elk gaatje gevuld is. Zo ren je vooruit. Als een hazewindhonden die achter een mechanisch voortgetrokken kunsthaas aan rennen. Waarom eigenlijk? Een intens leven heeft niet zoveel met drukte te maken. Een intens leven heeft met genieten te maken: genieten van een voorjaarszonnetje, van een glas wijn, van het licht dat door de herfstbladeren heen valt. Genieten heeft te maken met rust, met de zintuigen, met de mind die zich opent.

Dus ik vraag je nogmaals: Hoe gaat het met je? Of beter: Hoe voel je je?

Ho! Stop! Nog niet meteen een antwoord geven. Voor je het weet verval je in een oude gewoonte, namelijk het geven van een antwoord zonder dat de vraag werkelijk is binnen gekomen.

Doorloop eerst de volgende 6 stappen voordat je tot een antwoord komt:

Stap 1: Het eerste wat je doet: het antwoord uitstellen. Dus niet automatisch een reactie willen geven. Laat de vraag een vraag zijn. Overigens geldt dit niet voor tentamenvragen, daar is het juist de bedoeling dat je een antwoord geeft (en niet in de strekking van ‘wat een goede vraag, daar ga ik even over nadenken’).

Stap 2: Neem een pauze; dat wil zeggen je kiest er bewust voor om tussen het antwoord en de vraag een stilte te laten vallen. Die stilte betekent niet dat er niks gebeurt: de stilte geeft je de ruimte om bij jezelf in te checken.

Stap 3: Stel jezelf de vraag: Hoe voel ik me op dit moment? Dus los van wat er die dag of die week nog te gebeuren staat. Je blijft in het hier en nu. Je checkt je gevoelens, je gedachten en ook hoe je lichaam er nu bij zit.

Stap 4: Nu probeer je dat gevoel te beschrijven, in woorden, voor jezelf. Doe dat intuitief: de eerste associaties kloppen vaak het beste.

Stap 5: Probeer de beschrijvingen terug te brengen tot een paar kernwoorden. Gebruik woorden die niet standaard zijn. Hanteer de ik-vorm. ‘Ik voel me wankel en hobbelig vandaag’. ‘Ik voel me net een kurkentrekker vandaag’.

Stap 6: Vergeet niet dat (in dit geval) het een antwoord aan jezelf is, niet aan de ander.

Onderzoek aan de Harvard universiteit[1] laat trouwens zien dat de vraag ‘Hoe gaat het?’ op het werk nauwelijks een gesprek oplevert omdat degene die het vraagt niet echt geinteresseerd is in het antwoord terwijl degene die antwoordt vaak uit beleefdheid een nep antwoord geeft. Wat beter werkt is om meer betekenisvolle en specifieke vragen te stellen. Denk aan vragen als: Wat houdt je op dit moment bezig? Wat boeit je? Waar ben je door gefascineerd? Wat is het belangrijkste dat ik van je moet weten?

Uiteindelijk draait het namelijk niet om de vraag ‘Hoe gaat het met je?’ maar om de aandacht die je hebt voor jezelf en de ander.

 

Bronnen: 

[1]Huang, K., M. Yeomans, A.W. Brooks, J. Minson, and F. Gino. (2017).  It Doesn’t Hurt to Ask: Question-asking Increases Liking. Journal of Personality and Social Psychology 113 (3), 430–452.

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *